|
Kontakt | 20.03.2010
Aktualności
Komisja zakładowa
Wynagrodzenia pracownikow UAM
Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarność
Regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych
Ustawa o zwiazkach zawodowych
Prawo o szkolnictwie wyższym
Międzyzwiązkowy zespół ds. rozdziału funduszu socjalnego
Międzyzwiązkowy zespół ds. mieszkaniowych
Jak zapisać się do Związku
Społeczna inspekcja pracy w UAM
Wypoczynek oraz rekreacja
Linki
Strona Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na stronie znajdują się zarówno materiały archiwalne pochodzące z różnych źródeł zebrane przez ostatnie 25 lat jak i tematy bieżące i aktualne.
Aktualności
Zarządzenie Nr 123 /2009/2010 Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych /tekst jednolity: Dz. U. z 1996 roku, Nr 70, poz. 335, z późn. zm./
z zachowaniem postanowień art. 66 ust. 1 i 2, art. 157 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia
27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm. / oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych /tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 854, z późn. zm.). § 1 Wprowadza się „Regulamin Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu” stanowiący załącznik Nr 1 do niniejszego zarządzenia. § 2 Określone regulaminem, o którym mowa w § 1, uprawnienia Rektora przekazuje się właściwemu Prorektorowi. § 3 Traci moc: § 4 Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2010 roku. Rektor 11.02.2010 STANOWISKO Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zdecydowanie protestuje przeciw ostatnim posunięciom władz RP, dotyczącym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i propozycjom zmian w Instytucie Pamięci Narodowej, wysuwanym przez wystraszonych polityków. Przewodnicząca Komisji Zakładowej
Niniejsze stanowisko otrzymują: Premier RP, 23.04.2009 Komisji Zakładowej NSZZ ,,SOLIDARNOŚĆ” Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z dnia 18 marca 2009 roku w sprawie projektu dokumentu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Partnerstwo dla wiedzy – nowy model kariery akademickiej” W sytuacji kryzysu gospodarczego zamiast mimo wszystko znalezienia środków na naukę i prób podwyższenia nakładów tak, by procentowo nakłady te przypominały nakłady w rozwiniętych krajach, proponuje się nam dyskusje nad ,,reformami”, aby teraz środowisko akademickie swą energię poświęciło na jałowe dyskusje o zmianach w ustawach i próbom zapobieżenia co bardziej skandalicznych zmianom, a nie na wyrażanie niezadowolenia z niedofinansowania uczelni publicznych. Jeśli już trudno znacząco zwiększyć finansowanie uczelni, to warto zwrócić uwagę na to, że : istnieją np. proste sposoby bardziej, niż dotąd sensownego spożytkowania istniejących nakładów na szkolnictwo wyższe i naukę. Wystarczy skontrolować poziom nauczania na uczelniach i stwierdziwszy niski poziom doprowadzić do zamknięcia takich kierunków czy uczelni, a środki na stypendia skierować do uczelni, gwarantujących odpowiedni poziom. Co do samego dokumentu: elementarny zdrowy rozsądek wymaga, aby – jeśli się rozważa reformowanie czegokolwiek – po pierwsze, mieć dokładną wizję przyszłości, stanu, do którego się zmierza. Po drugie, należy dokonać analizy stanu aktualnego, w tym poznać stan faktycznego funkcjonowania aktualnych rozwiązań prawnych. Proponowany dokument zamiast wizji przyszłości naszego szkolnictwa wyższego zawiera wyjątkowo niejasne ogólniki, a analizy funkcjonowania szkolnictwa wyższego w ostatnich latach (szczególnie po ostatnich zmianach ustawodawstwa) nie zawiera w ogóle. Nie wiadomo więc np. co zdaniem Ministra funkcjonuje nieprawidłowo i na czym ma polegać prawidłowe funkcjonowanie. Dokument zawiera natomiast propozycje różnych szczegółowych rozwiązań, których związek z zadeklarowanymi na wstępie ogólnikami nie jest bynajmniej jasny, a które zamiast zwiększyć samodzielność i samorządność środowiska akademickiego są krępowaniem swobody i wyrażają nieufność co do korzystania z samodzielności – widać to po liście propozycji szczegółowych regulacji. Nasz zdecydowany opór budzi kolejna próba obniżenia społecznego statusu nauczyciela akademickiego: propozycja odejścia od mianowania na rzecz umowy o pracę (punkty 4.4, 5.1). Takich rozwiązań nie wprowadziły nawet komunistyczne ustawy o szkolnictwie wyższym. Uważamy więc, że przedstawiony dokument jest próbą odwrócenia uwagi środowiska akademickiego od prawdziwych problemów i próbą skierowania energii środowiska na bezpieczne dla Ministra tory. Przewodnicząca /-/ Krystyna Andrzejewska Do wiadomości: 1. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Pani Prof. dr hab. Barbara Kudycka 2. Przewodniczący Sejmowej Komisji Edukacji i Nauki – Pan Andrzej Smirnow. 3. JM Rektor UAM w Poznaniu Prof. dr hab. Bronisław Marciniak i Senat UAM w Poznaniu. 4. Komisja Krajowa NSZZ „ Solidarność”. 5. Krajowa Sekcja Nauki NSZZ „Solidarność”. 31.03.2009 STANOWISKO Po zapoznaniu się z projektem Ustawy budżetowej na rok 2009 w części dotyczącej dotacji na realizację ustawowych obowiązków uczelni publicznych druk 20/09/2008 stwierdzamy co następuje:
Przewodnicząca
Członkowie Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” UAM w Poznaniu: 12.10.2008 POROZUMIENIE
pomiędzy: § 1 Działając na podstawie Ustawy Budżetowej na rok 2008, z dnia 23 stycznia 2008 r. (Dz. U. 2008, Nr 19, poz. 117) ustala się z dniem 01 stycznia 2008 roku., podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, na zasadach określonych w niniejszym porozumieniu. § 2 1. Z dniem 01 stycznia 2008 r. podwyższa się, z uwzględnieniem postanowień § 3 i 4 niniejszego porozumienia, o kwotę 100,00 zł. brutto miesięcznie wynagrodzenie zasadnicze następujących pracowników Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu: § 3 1. Osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu pracy otrzymują podwyżkę wynagrodzenia zasadniczego proporcjonalną do wymiaru zatrudnienia. § 4 Podwyższone wynagrodzenia zostaną wypłacone z wyrównaniem w następujących terminach: § 5 Porozumienie podpisano w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron. Rektor Prof. dr hab. Stanisław Lorenc Przewodniczący ZNP Pracowników UAM Prof. dr hab. Michał Kiełczewski Przewodnicząca Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" UAM Mgr Krystyna Andrzejewska 18.07.2008 KOMUNIKAT Uprzejmie informujemy Członków NSZZ "Solidarność" oraz pracowników UAM w Poznaniu, że dnia 3 kwietnia 2008 roku w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSzW) odbyło się spotkanie na prośbę Krajowej Sekcji Nauki NSZZ "Solidarność".
Krajowa Sekcja Nauki NSZZ "Solidarność" przekazała Pani Minister Prof. dr hab. Barbarze Kudryckiej kolejne postulaty i pytania. Takimi pytaniami m.in. były:
Pani Minister Barbara Kudrycka wyjaśniła, że: Jednocześnie informujemy, że Krajowa Sekcja Nauki NSZZ "Solidarność" wystąpiła z wnioskiem do Pana Donalda Tuska Premiera RP o przekazanie jeszcze w roku 2008 dodatkowych środków na poprawę wynagrodzeń w wysokości 300 ml. zł z rezerwy budżetowej. 08.04.2008 Jego Magnificencja Szanowny Panie Rektorze, W imieniu Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przesyłam stanowisko w sprawie naliczenia środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na rok 2007 w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. STANOWISKO Zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365 z póź. zmianami) dla pracowników uczelni publicznych tworzy się odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości 6,5 % planowanych przez uczelnię rocznych wynagrodzeń osobowych. Ponadto, zgodnie z art. 157 ust. 3 wymienionej ustawy, nalicza się także odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych na każdego byłego pracownika uczelni publicznej będącego emerytem lub rencistą w wysokości 10 % rocznej sumy najniższej emerytury lub renty z roku poprzedniego, ustalonej zgodnie z art. 94 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z póź. zm.). Wymienione odpisy stanowią w uczelni publicznej jeden fundusz (art. 157 ust. 4). Wszelkie pozostałe kwestie, dotyczące zakładowego funduszu świadczeń socjalnych wynikają z ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (jednolity tekst Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 z póź.. zm.) oraz stosownego regulaminu. Obowiązujące także od 1 stycznia 2007 r. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych (Dz. U. Nr 246, poz. 1796) stanowi w § 13, iż planowane przez uczelnię publiczną roczne wynagrodzenia osobowe, będące podstawą odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, o którym mowa w art. 157 ust. 1 ustawy, stanowią planowane roczne środki przeznaczone na wynagrodzenia osobowe w rozumieniu art. 110 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jed. tekst Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74). Z kolei w tym przepisie zdefiniowano pojęcie „planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe” w rozumieniu przepisów dotyczących zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jako „planowane roczne środki przeznaczone na wynagrodzenia osobowe – pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe”. Art. 110 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych został wprowadzony do ustawy w obecnym brzmieniu z dniem 1 stycznia 1999 r. (przez art. 172 pkt 7 lit. d) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, (Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poź. zm. 1118), a więc miał zastosowanie także w latach poprzednich. Podstawowym problemem związanym z prawidłowym naliczeniem odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jest zdefiniowanie pojęcia wynagrodzeń osobowych. Legalną definicję tego pojęcia zawierał Załącznik nr 4 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 marca 2003 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2003, Nr 68, poz. 634), które zostało uchylone z dniem 31 grudnia 2003 r. przepisem art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o uruchamianiu środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 93, poz. 890). Mimo obowiązku wydania aktu wykonawczego, wynikającego z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 z póź. zm.) Minister Finansów nie wydał nowego rozporządzenia, które zawierałoby legalną definicję wynagrodzeń osobowych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Bardzo podobną definicję zawiera wydane na podstawie art. 16 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych o finansach publicznych – obowiązujące rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. Nr 107, poz. 726 z póź. zm.). W tym rozporządzeniu rozszerzono jedynie zapisy dotyczące wynagrodzeń osobowych posłów i senatorów oraz świadczeń o charakterze deputatowym. Taką samą klasyfikację wynagrodzeń zawierają akty wykonawcze do ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, z póź. zm.), wydane na podstawie jej art. 31, tj:
W myśl powołanych przepisów: Wynagrodzenia osobowe zostały zdefiniowane w powołanych wyżej rozporządzeniach Ministra Finansów i Rady Ministrów następująco: Natomiast honoraria określono następująco: Problematyki stosowania do przychodów z umowy o pracę kosztów uzyskania przychodów z tytułu praw autorskich dotyczy pismo Departamentu Podatków Bezpośrednich i Opłat Ministerstwa Finansów nr PO 5/JS-8693/01926/96 z dnia 3 lipca 1997 r. ("Serwis Podatkowy" 1997, nr 12/97), w którym stwierdzono: Z powyższego wynika, że uczelnia powinna dostosować treść umów o pracę z pracownikami korzystającymi z 50% stawki kosztów uzyskania przychodów, poprzez wyodrębnienie wynagrodzenia zasadniczego i wynagrodzenia (honorarium), a także ustalić zakres prac wykonywanych w ramach stosunku pracy, które mogą stanowić przedmiot prawa autorskiego. Konsekwencją takiej regulacji byłoby uznanie części wynagrodzenia za honorarium, a więc wyłączenie go z kategorii wynagrodzeń osobowych, od których nalicza się m.in. odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, a także na nagrody rektora – art. 155 ust. 4 i ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Należy jednak zauważyć, że zabieg ten miałby daleko idące negatywne skutki, gdyż za czas niewykonywania przez nauczyciela akademickiego pracy z powodu przebywania na urlopie wypoczynkowym, dla poratowania zdrowia zwolnienia powodu choroby itd. a więc za niewykonywanie utworów w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z póź. zm.) nie przysługiwałoby honorarium. W sytuacji, gdy wynagrodzenie (honorarium) w UAM w Poznaniu stanowi 75% wynagrodzenia zasadniczego oznaczałoby to, że osoby te otrzymywałyby tylko 25% wynagrodzenia zasadniczego, co byłoby niezgodne z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz. U. Nr 251, poz. 1852 z póź. zmianami), gdyż w każdym wypadku nawet 25% najwyższego wynagrodzenia w danej grupie stanowisk jest niższe od najniższej stawki wynagrodzenia zasadniczego dla tej grupy stanowisk. np. profesorowi zwyczajnemu, który otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 6.100. zł i korzysta z 50% stawki kosztów uzyskania przychodu w odniesieniu do 75% wynagrodzenia a więc kwoty 4.575 zł brutto, za czas pozostawania na zwolnieniu lub na urlopie, podczas którego z natury rzeczy nie następuje wytwarzanie utworów objętych prawami autorskimi, należałoby wypłacić jedynie 1.525 zł brutto, a to jest znacznie poniżej minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego przysługującego na tym stanowisku, które wynosi obecnie 3.830 zł brutto. Podobnie ma się wynagrodzenie osoby zatrudnionej na stanowisku adiunkta, której zaproponowano w umowie o pracę wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3.100 zł brutto ( 75% - 2.325 zł brutto, 25% 775 zł brutto , minimalna stawka wynagrodzenia zasadniczego wynosi 2.710 zł). W wielu wypadkach wynagrodzenie pozostałe po odjęciu wynagrodzenia (honorarium) wraz z dodatkiem za staż pracy byłoby niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę, wynikającego z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 z póź. zm.), które w 2007 roku wynosi 936 zł brutto. Inną konsekwencją uznania części wynagrodzenia pracowników uczelni za honorarium w rozumieniu klasyfikacji wynagrodzeń, byłoby także nienaliczanie od nich np. dodatków za staż pracy. W tej sytuacji pozostaje wątpliwe naliczenie nagrody rocznej tzw."13" – tki od jakiej kwoty wynagrodzenia? W UAM w Poznaniu z dniem 1 stycznia 2007 wprowadzono nową treść umowy o pracę z lub aneksowano wcześniej zawarte stosunki pracy z których to wynika, że wynagrodzenie zasadnicze składa się z: Już sama treść umowy lub aneksu do wcześniejszych umów wskazuje wyraźnie, że chodzi o „udział wynagrodzenia za pracę o charakterze twórczym w wynagrodzeniu zasadniczym przysługującym ze stosunku pracy”. Zestawienie tego zapisu z przytoczoną wyżej definicją wynagrodzeń osobowych wskazuje, że wynagrodzenie zasadnicze jest zawsze wynagrodzeniem osobowym (wynagrodzenia zasadnicze są składnikiem grupy wynagrodzeń osobowych). Usuwa to natychmiast problemy, o których mowa była wyżej, a wynikające z błędnego założenia, że część wynagrodzenia pracowników jest zaliczana do honorariów. Skoro wynagrodzenie zasadnicze jest wynagrodzeniem osobowym, to jednocześnie wyklucza, by mogło ono – choćby w części – stanowić honorarium w rozumieniu przywoływanej wyżej klasyfikacji wynagrodzeń. Oznacza to, że nauczyciele akademiccy zatrudnieni w UAM w Poznaniu mogą korzystać z korzystniejszych dla nich sposobów naliczania kosztów uzyskania przychodów, jednakże przychody te w dalszym ciągu mają charakter wynagrodzenia zasadniczego, wynikającego z Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę (Dz. U. z 2006 roku Nr 251, poz. 1852 z póź. zmianami) więc są wynagrodzeniami osobowymi. Skutkuje to koniecznością naliczenia od nich odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w UAM w Poznaniu w odpowiedniej wysokości. Pragniemy również zauważyć, że w świetle obowiązującego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2006 roku w sprawie szczególnych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 246, poz. 1796) nie powstaje obowiązek rozdzielenia w planie rzeczowo - finansowym uczelni środków na wynagrodzenia osobowe i honoraria co było obowiązkiem wynikającym z § 15 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 roku w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni. Z postanowień § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2006 roku wynika, że w rocznym planie rzeczowo - finansowym uczelnia publiczna ujmuje dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach wynikających ze stosunku pracy w grupach pracowników na stanowiskach, o których mowa w art. 151 ust. 1pkt 1 ustawy, w podziale na wynagrodzenia osobowe i dodatkowe wynagrodzenie roczne z wyodrębnieniem środków na nagrody, o których mowa w art. 155 ust. 4 i 8 ustawy. Ponadto ustawodawca w art. 151 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym nakłada na senat uczelni obowiązek wydzielenia z dotacji budżetowej środków na wynagrodzenia pracowników uczelni publicznej, z których w planie rzeczowo finansowym należy wydzielić środki na wynagrodzenia osobowe i pozostałe ze stosunku pracy. Definicja wynagrodzenia osobowego, które mówi o tym, iż "nie zalicza się wynagrodzeń z tytułu rozporządzania przez pracowników prawami autorskimi do utworów stworzonych w ramach stosunku pracy" odnosiłoby się do sytuacji, w której pracownik posiadałby w umowie o pracę zapis gwarantujący mu oprócz wynagrodzenia zasadniczego także dodatkowe honorarium z tytułu praw autorskich do utworów, stworzonych w ramach wykonywanej pracy. W takim przypadku honorarium, które nie jest wynagrodzeniem osobowym byłoby niezależnym uzupełnieniem zasadniczego wynagrodzenia pracownika, przysługującym mu wyłącznie za konkretne utwory, wykonane podczas pracy i udokumentowane w prowadzonej przez pracodawcę ewidencji. Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność" Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zwraca się do Jego Magnificencji Rektora i Wysokiego Senatu o: Jednocześnie informujemy Jego Magnificencję Rektora i Wysoki Senat, że poza Naszym Uniwersytetem tylko Uniwersytet Warmińsko - Mazurski w Olsztynie naliczał fundusz świadczeń socjalnych od zaniżonej kwoty osobowego funduszu płac. Z wyrazami szacunku i poważania
12.11.2007 Z innymi stanowiskami w sprawie lustracji można zapoznać się na stronie:
www.uamujawnicprawde.republika.pl 11.04.2007 OŚWIADCZENIE Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z niepokojem przyjmuje do wiadomości Stanowisko Senatu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z dnia 26 marca 2007 roku w sprawie tzw. ustawy lustracyjnej. Powoływanie się przez Senat Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na to, że ustawa lustracyjna narusza autonomię Uniwersytetu zakrawa na ironię. Jak się okazało, środowisko naukowe nie jest zdolne do samolustracji; 17 lat wolności nie wystarczyło naszej autonomicznej uczelni nie tylko na jakąkolwiek samodzielną formę lustracji, ale choćby na powołanie komisji historycznej, badającej przeszłość – także niechlubną – naszego Uniwersytetu. Jest to o tyle bolesne, że posłannictwem profesorów (wszak słowo „profesor” pochodzi od profiteor – wyznaję (prawdę)) jest wyznawanie, poszukiwanie i poznawanie prawdy i dzielenie się nią z innymi. Z oświadczeń niektórych pracowników nauki wynika jednak, że nie chcą dociekać, ani nawet znać prawdy o przeszłości swojego środowiska. Podobnie nietrafny jest argument o niezgodności oświadczenia lustracyjnego z sumieniem. Nie łamała widać sumień niektórym profesorom i innym pracownikom uczelni ani przynależność do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR), ani składanie samokrytyki na zebraniach Podstawowych Organizacji Partyjnych PZPR (POP) ani masowe i dobrowolne uczestnictwo w pochodach pierwszomajowych i oddawanie hołdu pierwszym sekretarzom PZPR stojącym na trybunach ani rozmowy z jawnymi pracownikami i tajnymi współpracownikami najpierw Urzędu Bezpieczeństwa (UB) potem Służby Bezpieczeństwa (SB) tzw. esbekami. Nie było dla nich problemem podpisywanie lojalek, aby otrzymać paszport, składanie upokarzających sprawozdań z wyjazdów zagranicznych, ani wreszcie zawiadomienie Prokuratury Wojsk Lotniczych w Poznaniu, że podpisy sekretarzy POP PZPR z Wydziału Chemii i Instytutu Fizyki pod poręczeniami społecznymi w sprawie aresztowanych w roku 1982 dwóch pracowników uczelni nie są poręczeniami PZPR. Okazuje się dziś, że złożenie oświadczenia, iż ma się czyste sumienie ma być aktem, który godzi w przekonania. W tym kontekście warto byłoby przypomnieć sobie choćby tytuły rozpraw doktorskich i habilitacyjnych czy dorobek naukowy z lat 50 – 80 niektórych dzisiejszych koryfeuszy humanistyki. Mamy ponadto duże wątpliwości czy osoby, które nie złożą oświadczeń lustracyjnych mogą być wzorcami osobowymi dla studentów, czy mogą być dla nich autorytetami? Studenci przecież na nas patrzą... Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” UAM w Poznaniu oświadcza, że zdecydowanie popiera ustawę lustracyjną, mimo jej niedoskonałości. „Solidarność” czekała na nią od 4 czerwca 1989 roku. Nie jesteśmy za bezwzględnymi zwolnieniami pracowników, ale jesteśmy za ujawnieniem prawdy. Tego wymaga elementarny szacunek wobec ofiar Służby Bezpieczeństwa (SB), która szeroko wykorzystywała nawet pozornie niewinne materiały dostarczane przez jej współpracowników. Doskonale wiemy, że wiele osób wcześniej uwikłanych w komunistyczne układy, w latach ‘80 wychodziło z tych zależności i nie zawsze ocena takich osób może być jednoznaczna. Tym nie mniej bez ujawnienia prawdy, zwłaszcza tej bolesnej, nie możemy być wiarygodni dla społeczeństwa zwłaszcza dla młodzieży akademickiej. Zamiast więc kwestionować ustawę lustracyjną, Senat UAM w Poznaniu powinien powołać komisję historyczną, która zajmie się – podobnie, jak Ksiądz Tadeusz Isakowicz–Zalewski – także heroicznymi przypadkami tych pracowników UAM w Poznaniu, którym Służba Bezpieczeństwa i Polska Zjednoczona Partia Robotnicza utrudniały karierę, ale których nie złamały, i tych, którzy wskutek szykan stracili pracę. Byłby to nie tylko akt na rzecz sprawiedliwości, ale pewna moralna rekompensata. Jeżeli tego nie uczynimy, „to kamienie wołać będą…” Oświadczenie niniejsze składamy dlatego, aby dla wszystkich było jasne, że w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zatrudnione są nie tylko osoby, które kwestionują lustrację, ale także Ci, którzy ją zdecydowanie popierają. Stanowczą domagamy się, by w stosunku do nas uchwalona ustawa przez Sejm RP z dnia 18 października 2006 roku o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990 oraz treści tych dokumentów i podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej – tym samym obowiązujące PRAWO – została skrupulatnie, we wszystkich jej punktach zrealizowana, bez oczekiwania na ewentualne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. W imieniu Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” 04.04.2007 Stanowisko Krajowa Sekcja Nauki NSZZ „Solidarność” zrzeszająca znaczną część pracowników akademickich i placówek naukowych przyjęła z szacunkiem uchwalenie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa Państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów, a także ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa Państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów i ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Krajowa Sekcji Nauki wielokrotnie występowała w sprawach lustracji zwracając się do całego środowiska akademickiego i pracowników nauki o przeprowadzenie szerokiej samolustracji. „Solidarność” domagając się prawdy, przyczyniła się do wywalczenia wolności. Aby zwiększyć zakres wolności, niezbędne jest poszerzenie prawdy. Działanie w prawdzie o nas samych i naszej służbie społeczeństwu, jest warunkiem poprawy jakości szkolnictwa wyższego i nauki. Ustawy te, choć może niedoskonałe, wychodzą naprzeciw oczekiwaniom szerokich kręgów społeczeństwa - stwarzają możliwość uporania się z problemem lustracji. Oczekiwana przez ustawodawcę jasna deklaracja, dotycząca współpracy z organami bezpieczeństwa systemu komunistycznego, nie narusza w naszym przekonaniu poczucia własnej godności i nie może być porównywana z tzw. lojalkami. Protesty części środowiska akademickiego są przesadne i choć pewnie w wielu przypadkach podyktowane są szlachetnymi przesłankami, to jednak stwarzają wrażenie występowania przeciw osiągnięciu klimatu prawdy. Nauczyciela akademickiego nie może charakteryzować jedynie jego specjalność naukowa. Środowisko, które ma ambicje do bycia przykładem prawości i do recenzowania procesów społecznych samo powinno być przejrzyste. Zdaniem Krajowej Sekcji Nauki NSZZ „Solidarność”- teraz w Polsce, gdy od nowa budujemy zręby życia w wolności, prawda powinna być fundamentem naszego działania. Nie można jej zastąpić żadnymi spekulacjami. Szczególny obowiązek dbałości o prawdę ma środowisko nauki i edukacji. Myśląc o przyszłości, najwyższy czas, abyśmy z pokorą zmierzyli się z naszą przeszłością. Przewodniczący Krajowej Sekcji Nauki NSZZ „Solidarność” Janusz Sobieszczański 04.04.2007
|